Małopłytkowość

Małopłytkowość, zwana także trombocytopenią, jest stanem niskiej ilości płytek krwi w surowicy – zazwyczaj jest to wartość poniżej 150 tys./mm3. Jest ona diagnozowana najczęściej jako skaza krwotoczna. Niedobór płytek krwi może byś spowodowany zarówno zmniejszoną ich produkcją, jak i niepożądanym niszczeniem komórek.


SPIS TREŚCI:
1. Przyczyny
2. Objawy
3. Diagnostyka
4. Leczenie


Przyczyny

Jako przyczynę małopłytkowości krwi wymienia się najczęściej choroby związane z szpikiem kostnym oraz krwi, takie jak białaczka, chłoniak czy szpiczak mnogi. Także osoby dotknięte AIDS, infekcjami wirusowymi czy zakażeniami bakteryjnymi również znajdują się w grupie osób zagrożonych małopłytkowością krwi. Do rzadszych przyczyn zalicza się także niewłaściwą dietę, pozbawioną kwasu foliowego i witaminy B12.

Wśród innych przyczyn małopłytkowości wyróżnia się również niewłaściwą pracę śledziony, która odpowiedzialna jest za pozbywanie się z organizmu niepotrzebnych składników krwi. Zaburzenia krzepnięcia krwi mogą być wynikiem szczepienia przeciw żółtaczce, ale także występowaniem zespołu hamolityczno-mocznicowego, chorób autoimmunologicznych. Rzadziej spotyka się jako następstwo stosowania leków – w tym heparyny, sulfonamidu, chinidyny, leków przeciwzapalnych (niesteroidowych) czy soli złota.

Objawy

Objawy małopłytkowości są niezależne od wywołujących ją czynników. Pojawiają się najczęściej w postaci sińców, krwawienia z nosa, wybroczyn. Przy niewielkich urazach lub zabiegach chirurgicznych obserwuje się bardzo obfite krwawienie, trudne do zatamowania.

Charakterystycznym objawem jest pojawianie się sińców przy nawet niewielkim uścisku ciała lub drobnym uderzeniu. Pojawiające się wybroczyny potrafią zająć znaczny obszar ciała, zarówno na kończynach, jak i na tułowiu. Rzadko zdarza się krwawienie z przewodu pokarmowego lub krwawienie śródczaszkowe.

Diagnostyka

Wykrycie małopłytkowości odbywa się na kilka sposobów. Wśród nich przeprowadza się wywiad lekarski, badanie laboratoryjne – głównie morfologia krwi obwodowej z rozmazem. Badanie to ma dać odpowiedź na skład krwi, z wyszczególnieniem ilości wszystkich krwinek, oraz z podziałem na erytrocyty, leukocyty i trombocyty. Sprawdzany jest także poziom żelaza, kwas foliowego, witaminy B12, bilirubiny, kreatyniny i mocznika.

Innym sposobem jest biopsja aspiracyjna oraz trepanobiopsja szpiku kostnego z oceną histopatologiczną. Wykonuje się także badania obrazowe takie jak RTG, USG czy tomografia komputerowa.

Leczenie

Małopłytkowość leczona jest w zależności od postawionej diagnozy. Zazwyczaj poziom płytek krwi w osoczu reguluje się samoistnie, bez ingerencji leków. W przypadku, gdy stwierdzono niekorzystne działanie leków lub preparatów, należy je ostawić po ówczesnej konsultacji z lekarzem.

Jeśli małopłytkowość wynika z występowania infekcji lub zakażeń, konieczne jest podjęcie stosownego leczenia. Jeśli stan jest ciężki, szczególnie w przypadkach, gdy doszło do krwawień wewnętrznych, należ podać koncentraty płytkowe lub kortykosteroidy. W skrajnych przypadkach będzie konieczny przeszczep komórek krwiotwórczych lub transfuzja krwi. Niekiedy lekarze sięgają po leki z grupy glikokortykosteroidów.

Małopłytkowość a dieta

Istotnym elementem leczenia małopłytkowości krwi jest dopasowany i zbilansowany jadłospis. Dieta na małopłytkowość bogata jest w produkty pochodzenia zwierzęcego oraz bogate w witaminę B12 (znajdziemy ją przede wszystkim w podrobach i rybach). Zaleca się również spożywanie dużej ilości mleka, nabiału, dobrej jakości wędlin i serów. Istotne jest także odpowiednie uzupełnienie poziomu kwasu foliowego, który znajdziemy m.in. w kalafiorze, szpinaku, brokułach czy kapuście.

Przy występującej małopłytkowości krwi nie zaleca się spożywania alkoholu, który osłabia funkcje szpiku kostnego, w tym znacząco uniemożliwia naturalną regenerację płytek krwi.