Anemia (niedokrwistość)

Anemia, znana także jako niedokrwistość, jest zespołem objawów chorobowych powiązanych z obniżoną wartością hemoglobiny i erytrocytów we krwi. Następstwem tej przypadłości jest zmniejszona zdolność krwi do transportu tlenu, co powoduje następnie niedostatecznym natlenowaniem tkanek i narządów wewnętrznych.


SPIS TREŚCI: 
Przyczyny

Skutki
Objawy
Diagnostyka
Leczenie


Przyczyny

Anemia ma związek z wyraźnym obniżeniem ilości tlenu, który transportowany jest we krwi do narządów wewnętrznych. Wśród najczęściej wskazywanych przyczyn jest wymieniany niedobór żelaza, który jest głównym składnikiem hemoglobiny we krwi. Innymi przyczynami anemii są także niewystarczające ilości białek, witamin B6, B12, witaminy C oraz kwasu foliowego. Taki stan jest najczęściej wynikiem niewłaściwej diety, a w szczególności:

  • spożywania niedostatecznej ilości produktów zawierających witaminy z grupy B, oraz zawierających żelazo i witaminę C;
  • nadużywania napojów z dużą ilością kofeiny (kofeina ogranicza wchłanianie żelaza)

Anemia najczęściej dotyka kobiety – przyczyną jest utrata krwi podczas miesiączki.

Anemia w ciąży

Anemia w ciąży jest bardzo częstym zjawiskiem, które dotyka średnio nawet 40% kobiet. Przyczyną tego stanu jest zwiększenie się ilości krwi w ciele kobiety podczas ciąży, która jest bardziej rozcieńczona. We krwi znajduje się mniej czerwonych krwinek. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia anemii, należy zwrócić uwagę na dietę i odpowiednie odżywanie. Ważne jest spożywanie produktów i posiłków, które są bogate w żelazo.

Skutki

Niedobór bardzo ważnego dla układu krwionośnego żelaza, który często towarzyszy w przypadku anemii, może spowodować nieprawidłowości związane z dotlenieniem narządów. Żelazo jest ważnym składnikiem podczas produkowania czerwonych płytek krwi. Hemoglobina odpowiada za dystrybucję tlenu i składników odżywczych w organizmie. Niedobór tych składników, jak i tlenu, jest odczuwalny przez organizm, co w przypadku długotrwałego występowania może być niebezpieczne dla serca i układu nerwowego.

Przy anemii pojawiają się problemy z koncentracją i skupieniem się podczas wykonywania nawet najprostszych czynności. Przy nasileniu niedokrwistości często dochodzi do omdleń.

Objawy

Niedokrwistość często jest mylona ze zwykłym zmęczeniem. Przy długotrwałym występowaniu uczucia zmęczenia, warto jednak zasięgnąć porady specjalisty, by wykluczyć ryzyko występowania anemii. Warto zwrócić uwagę na takie objawy jak:

  • ból i zawroty głowy
  • rozdrażnienie
  • przesuszone i łamliwe włosy
  • kłopoty z koncentracją
  • bladość skóry i błon śluzowych
  • senność i uczucie osłabienia
  • duszność
  • nadwrażliwość na zimno

Warto pamiętać, że przy anemii nie muszą występować wszystkie wyżej wymienione objawy. Warto zgłosić się do lekarza przy zauważeniu niektórych z nich, żeby wykluczyć ewentualną niedokrwistość.

Diagnostyka

W wykryciu anemii aplastycznej pomaga zbadanie charakterystycznych zmian w morfologii krwi, szczególnie niedoborów hemoglobiny, ale także niedostatecznego poziomu leukocytów i płytek krwi. Aby zdiagnozować anemię aplastyczną lekarze zazwyczaj zalecają biopsję szpiku kostnego.

Badania

Jeśli lekarz podejrzewa anemię, to zazwyczaj zlecane jest badanie krwi – morfologia, ze szczególnym zaznaczeniem poziomu żelaza, którego niedobór jest najczęstszą przyczyną anemii. Przy odczytywaniu wyników badań najbardziej istotne są wskazania takich czynników jak:

  • hemoglobina (Hb) – prawidłowe wartości mogą różnić się nieznacznie w zależności od laboratorium, lecz powinny mieścić się w granicach: 12–16 g/dl – u kobiet;  14–18 g/dl – u mężczyzn, 14,5–19,5 g/dl – u noworodków;
  • czerwone krwinki – osiągają one wartości: 4,2–5,4 mln/mm3 – dla kobiet; 4,7–6,2 – dla mężczyzn
    mln/mm3; 6,5–7,5 mln/mm3 – dla noworodków;
  • hematokryt: 35–47% (kobiety); 42–52% (mężczyźni); 44–80% (noworodki)

Leczenie

Leczenie anemii polega głównie na uzupełnieniu brakujących elementów, w szczególności witaminy B12, kwasu foliowego oraz żelaza. To oznacza wprowadzenie diety, która w naturalny sposób pozwoli uzupełnić niedobory mogące być przyczyną niedokrwistości.

Bardzo ciężkie przypadki anemii wymagają przetoczenia koncentratu czerwonych krwinek do krwi podczas zabiegu w szpitalu. W niektórych przypadkach konieczne jest również przeprowadzenie przeszczepu szpiku kostnego, bądź usunięcie śledziony, które jest odpowiedzialna za hemolizę. Jeśli anemia ma podłoże immunologiczne, zalecane jest podawanie leków, które hamują układ odpornościowy (są to tzw. leki immunosupresyjne).